Zaterdag 25 oktober: Nacht van de Nacht

Zaterdag 25 oktober wordt door heel Nederland voor de 4e maal de Nacht van de Nacht georganiseerd. Er zijn dan door het hele land nachtelijke activiteiten, zoals uilentochten en sterrenkijkavonden. De Nacht van de Nacht is een initiatief van Provinciale Milieufederaties en Stichting Natuur en Milieu. Zij willen op deze manier aandacht vragen voor "de schoonheid van de donkere nacht", hun uiteindelijke doel is dat gemeentes en bedrijven een permanent beleid gaan voeren waarbij duisternis voorop staat. Een dergelijk beleid zou veel energie besparen en is bovendien zeer gunstig voor mensen en dieren.

Verstoring
Er is 's nachts in Nederland een hoop licht aanwezig; ons land is gevuld met lantaarnpalen, verlichte kassen en reclamezuilen. Al deze verlichting verstoord het ritme van veel dieren. Vooral vogels en vleermuizen lijden eronder. Vogels kunnen eerder gaan zingen of bouwen later een nest. Ook kunnen ze eerder wegtrekken uit Nederland. Vleermuizen kunnen bepaalde gebieden niet gebruiken om te foerageren, door de aanwezigheid van lichtbronnen. Verder kunnen hun vliegroutes ernstig worden verstoord door lichthinder. Andere diergroepen die verstoord worden zijn insecten en amfibieën, die door het licht worden gedesoriënteerd en daardoor veel energieverlies lijden. De overlevingskans van deze diergroepen word dus sterk beïnvloed door de (overmatige) aanwezigheid van licht. Daarnaast verpest de verlichting veel natuurlijk schoon: in de buurt van steden is het 's nachts soms vrijwel onmogelijk om een glimp van de sterrenhemel op te vangen (en we kijken allemaal graag sterren toch?)

Activiteiten
Op 25 oktober zijn er op veel plaatsen in Nederland nachtelijke activiteiten. Er is een ruim aanbod van o.a. uilentochten, fotografie- en schilderworkshops, sterrenkijkwandelingen, kano-excursies, noem maar op! Een overzicht van alle activiteiten is [hier] te vinden.

Meer informatie over de Nacht van de Nacht is te vinden op: http://www.laathetdonkerdonker.nl/.

Ook is er via de website een leuke nachtdierenzoekkaart (voor kinderen) te downloaden. Klik [hier] voor de zoekkaart.


Nu ik dit zo schrijf, krijg ik zelf ook best veel zin om mee te gaan. U ook?

Groetjes (en heel veel plezier dan maar!),
de excursiehopper

Het is bronsttijd!

Jawel, het is weer bronsttijd! Of eigenlijk was het bronstijd, die is alweer bijna afgelopen. Met de bronsttijd doel ik natuurlijk op de tijd waarin de mannelijke edelherten alles op alles zetten om een vrouwtje te veroveren, door zich van hun fraaiste kant te laten zien.. en horen.

Zo rond 15 september beginnen bij mannelijke edelherten de hormonen op te spelen. Hun manen worden langer en ze krijgen een grote keelzak. Ze slaan met hun imposante gewei tegen alles wat op hun pad komt en zijn plotseling in staat om een laag loeiend geluid te produceren: het burlen. Dit alles is nodig om een vrouwtje (hinde) te veroveren; het feit wil namelijk dat hindes maar één keer per jaar ovuleren; tussen half september en begin oktober, tijdens de bronst. Wanneer het een mannetje lukt een hinde te bevruchten, is dat zeer voordelig voor zijn positie als in de groep. De mannetjesherten leggen soms kilometers lange afstanden af om bij de hindes te komen. De plek waarde hindes zich tijdens deze periode bevinden bepaald waar de bronst plaatsvind.
Door middel van het burlen proberen de mannetjes elkaar te imponeren; het mannetje met het meeste aanzien heeft het grootste recht om met de hindes te paren. Uiteraard leidt dit wel eens tussen wat schermutselingen tussen de heren; wie geluk heeft kan tijdens een van de vele georganiseerde burlexcursies zomaar wat gewei-gekletter uit de struiken horen komen.

Bronstexcursies
Tijdens de bronsttijd worden er vaak excursies georganiseerd door natuurorganisaties. Op deze excursies is er grote kans om het burlen van de edelherten te horen en wellicht nog ander wild tegen te komen (zwijnen!). Grijp deze kans en ga een keer mee! (Wees er snel bij, want de excursies zitten vaak heel snel vol).

Organisaties die bronstexcursies organiseren:
* Jeugdbond voor Natuur- en Milieustudie (ook burlkampen)
* Nationaal Park de Hoge Veluwe
* Natuurmonumenten
* Staatsbosbeheer

Boek: De grote paddenstoelengids voor onderweg

Er zijn ontiegelijk veel soorten paddenstoelen in Nederland. Nee werkelijk, ontiegelijk veel. Het zijn er ruim 4000. En paddenstoelen zijn niet makkelijk uit elkaar te houden, voor veel soorten moet de microscoop erbij worden gehaald. Toch kan ik u gerust stellen: er blijven ruim genoeg soorten over, waarmee de niet-specialist een leuke dag kan beleven. In de Grote paddenstoelengids voor onderweg bijvoorbeeld, zijn er meer dan 1000 te vinden. Is dat even een opluchting.

----
De grote paddenstoelengids voor onderweg

Auteur: Ewald Gerhardt

Uitgeverij: Tirion, juli 2008
Aantal pagina’s: 720
Prijs: €29,95
ISBN-10: 9052107262
Bol.com link: [hier]

----

Inhoud en afwerking
Dit boek is, naar mijn mening, een van de weinige veldgidsen van Tirion die ook voor de meer gevordende veldwerker van groot nut zijn. De kenmerken van de paddenstoelen zijn zeer duidelijk uitgewerkt, waardoor het makkelijk word om verschillende soorten met elkaar te vergelijken. Kenmerken die onder andere aan de orde komen zijn: afmetingen, kleurvariatie, eetbaarheid, groeiwijze, textuur, vleeskleur, kenmerken van het sporenpoeder, uiterlijk van lamellen of buisjes, voorkomen en te verwarren soorten. Het boek ligt niet heel gemakkelijk in de hand, het is nogal dik en er bestaat alleen een versie met zachte kaft. Gelukkig zit er wel een plastic laagje omheen, waardoor het niet spontaan verwelkt bij de eerste dag in het veld.

Indeling
De paddestoelen zijn ingedeeld in 7 verschillende categorieën, die op hun beurt zijn onderverdeeld in subcategorieën. Deze zijn in het boek aangegeven met verschillende index-kleuren en voorzien van symbolen. Toegegeven; deze index is erg lastig om mee te werken. Althans, voor de paddenstoelenzoeker met niet al te veel jaar veldervaring. Toch is het, voor zover ik mij kan voorstellen, de enige manier om een zo groot aantal paddestoelen naar behoren in te delen. En oefening baart kunst; ik kan er nu al eens stuk beter mee overweg dan twee maanden geleden.

Foto’s
Ik zal het maar meteen zeggen: ik ben geen van van foto’s in veldgidsen. Foto’s zijn naar mijn ervaring vaak misleidend en onhandig, doordat het onderwerp maar vanuit één hoek zichtbaar is. Verder is het vaak zo dat soorten variabel zijn en is dit niet zichtbaar op de foto. Toch ben ik van mening dat de foto’s in de veldgids van Tirion zeer goed op hun plaats zijn. Op de foto’s is namelijk zichtbaar wat op veel tekeningen ontbreekt: een slijmlaag op de hoed, subtiele kleurverschillen en gedetailleerde texturen. Dat deze veldgids met foto’s werkt is in mijn ogen eerder een plus- dan een minpunt.

Wel of niet kopen?
U bent geïnteresseerd in paddenstoelen? U wilt er echt iets mee doen, ze op naam brengen, er meer over leren? Het is niet alleen een hobby-opwelling, die maar twee dagen duurt? Dan is dit het boek. Aarzel niet langer, stoot u niet aan de prijs. Het mag wat kosten, dit boek, maar als paddelstoelen werkelijk uw passie zijn kunt u niet zonder. Natuurlijk bestaan er alternatieven, zat waarschijnlijk. Maar u zult hoe dan ook bij deze veldgids eindigen, aangezien het de enige gids in Nederland is die volledig genoeg is om uw (spreekwoordelijke) honger naar paddestoelen te stillen.

De meer gevorderden onder ons, die op zoek zijn naar een determinatietabel, raad ik aan om naast dit boek gebruik te maken van van het Basisboek Paddenstoelen van de KNNV uitgeverij (in samenwerkiing met de Nederlandse Mycologische Vereniging). Dit boekje bevat een determinatiesleutel voor circa 500 Nederlandse paddenstoelensoorten en is geschreven door Nico Dam, Thom Kuyper en Marja Dam. Denk erom; het werken met dit boek vereist enige voorkennis over paddenstoelen, het is immers geschreven voor de meer ervaren veldwerker. Er staan geen kleurenfoto’s of uitgewerkte tekeningen in. Ik heb hem zelf in de kast staan, maar maak er tot nu toe nog niet veel gebruik van.

Zo, ik hoop dat u daar wat aan heeft gehad! Voor meer informatie kunt u natuurlijk altijd contact opnemen.

Groetjes,
de excursiehopper

Het 1e bericht

Natuurlijk moet alles ergens beginnen, al duurt het vaak lang voordat het begin er is. Wel nu; het begin is er: vandaag gaat deze weblog van start!

Op deze weblog zal ik de komende tijd (wat zal het zijn, weken, maanden, ... jaren?) informatie posten uit en over de natuur. Het zal gaan van leuke nieuwtjes tot soortbeschrijvingen en van excursies tot boekrecensies. U ziet het allemaal vanzelf verschijnen!

Met vriendelijke groeten,
de excursiehopper